Enantes de conxugar el to primer verbu o memorizar una regla gramatical, lo que de verdá necesites pa entamar a usar l’asturianu son frases feches: fórmules que puedas soltar de memoria en cuantes se presente la ocasión. Esta ye una llista de 38 frases y espresiones d’usu diariu, entamaes por situación, pa que tengas daqué útil que dicir dende’l primer día.

Saludos y despidíes

Lo primero que se deprende en cualquier llingua. N’asturianu, amás, hai matices según la hora del día:

Asturianu Español
Bon día Buenos días
Bona tarde Buenas tardes
Bona nueche Buenas noches
¿Cómo tas? ¿Cómo estás?
Hasta llueu Hasta luego

Cortesía básica

Les fórmules que nun pueden faltar en nenguna conversación:

Asturianu Español
Gracies Gracias
Nun pasa na No pasa nada
Nun te preocupes No te preocupes
Con permisu Con permiso

Presentate

Pa les primeres pallabres con algien que nun conoces:

Asturianu Español
Llamome… Me llamo…
¿Cómo te llames? ¿Cómo te llamas?
Soi d’Uviéu Soy de Oviedo
¿D’ónde yes? ¿De dónde eres?
Toi deprendiendo asturianu Estoy aprendiendo asturiano
Encantáu de conocete (masc.) Encantado de conocerte
Ye un gustu conocete Es un placer conocerte

Nota rápida: n’encantáu ves n’aición un rasgu que yá conoces si lleísti l’artículu sobre les diferencies ente asturianu y español — el masculín acaba en -u, non en -o.

Entrugues del día a día

Pa desenvolvete en situaciones cotidianes —tienda, bar, calle—:

Asturianu Español
¿Cuánto ye? ¿Cuánto es?
¿Ónde ta…? ¿Dónde está…?
¿Qué hora ye? ¿Qué hora es?
Fálame dapoco, por favor Háblame despacio, por favor
¿Cómo se diz esto n’asturianu? ¿Cómo se dice esto en asturiano?

Espresar gustos y estaos

Pa falar de cómo te sientes o qué te presta:

Asturianu Español
Gústame Me gusta
Nun me presta No me gusta
Toi cansáu (masc.) / cansada (fem.) Estoy cansado/a
Toi contentu (masc.) / contenta (fem.) Estoy contento/a
Tengo fame Tengo hambre
Tengo sede Tengo sed
Quiérote Te quiero
Val Vale

Nel chigre y na mesa

Vocabulariu imprescindible pa pidir en cualquier sitiu d’Asturies:

Asturianu Español
¿Recomiéndemes dalgo? ¿Me recomiendas algo?
Ta bono Está bueno
Una cañina Una caña pequeña
Salú Salud (brindis)

Espresiones d’usu frecuente

Frases feches qu’oirás continuamente nuna conversación real:

Asturianu Español
Ye verdá Es verdad
¡Qué guapo! ¡Qué bonito!
Yá val Ya vale
Home, claro Hombre, claro
Tar de suerte Estar de suerte

Cómo prauticar estes frases de verdá

Memorizar una llista ye namás el primer pasu. Pa que estes frases se queden, fai falta usales:

  1. Lléeles en voz alta. Enantes d’escribiles, acostúmbrate a cómo suenen. La ll- inicial y la -u final tienen un soníu propiu que convién interiorizar d’oyíu.
  2. Escueyi cinco al día. Ye más eficaz repetir cinco frases nueves cada día qu’intentar memorizales toes d’una vegada.
  3. Prautica con contestu real. El crucigrama diariu d’asturianu.org ye una forma llixera d’atopate esti mesmu vocabulariu nun contestu distintu, casi ensin te dar cuenta.
  4. Ten a mano la chuleta de gramática cuando quieras entender por qué una frase se forma asina y non d’otra manera — la guía rápida de consulta del asturianu resuelve les dudes d’artículos, plurales y verbos más frecuentes d’una güeyada.

Y agora, a usales

Nenguna d’estes frases esixe que domines la gramática asturiana d’antemano: son fórmules zarraes, llistes pa usar tal cual. Ye la vía más rápida pa entamar a comunicate n’asturianu dende’l primer día, mientres el restu de la llingua —los verbos, les regles, los matices— va llegando con calma.


Si quies un plan completu de cómo siguir a partir d’equí, cómo entamar a deprender asturianu dende cero tien tola ruta, y si busques vocabulariu con un tonu más desenfadáu pa redes sociales, la guía de vocabulariu pa redes ponételo fácil.

Fontes

  1. Academia de la Llingua Asturiana (ALLA) — Normes ortográfiques (Abre nuna llingüeta nueva) (7ª ed., 2021)
  2. Diccionariu de la Llingua Asturiana (DALLA) — Academia de la Llingua Asturiana (Abre nuna llingüeta nueva)